Türkçe | English

Kurumsal

HEDEF ÜLKELER

Avrupa Ülkeleri Karadağ KKTC Kosova Letonya Portekiz Yunanistan Almanya Arnavutluk Avusturya Belçika Bosna Hersek Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Danimarka Estonya Finlandiya Fransa Hırvatistan Hollanda İngiltere İrlanda İspanya İsveç İsviçre İtalya İzlanda Litvanya Lüksemburg Macaristan Makedonya Malta Norveç Romanya Sırbistan Polonya Slovakya Slovenya Asya ve Pasifik Ülkeleri Singapur Avustralya Bangladeş Endonezya Filipinler Pakistan Güney Kore Hindistan Hong Kong Japonya Malezya Afganistan Vietnam Yeni Zelanda Tayland Orta Doğu Ülkeleri Bahreyn Filistin Irak İran İsrail Katar Kuveyt Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Suriye Yemen Ürdün Umman Suudi Arabistan Lübnan Amerika Kıta Ülkeleri Venezuella Şili Meksika Peru Küba Kanada Kolombiya Brezilya Arjantin ABD Afrika Ülkeleri Libya Cezayir Fas Mısır Angola Demokratik Kongo Cumhuriyeti Etiyopya Gana Güney Afrika Cumhuriyeti Kamerun Kenya Madagaskar Mali Mozambik Nijerya Sudan Tanzanya Tunus Uganda Zambiya

İran

İRAN

 

RESMİ ADI

: İran İslam Cumhuriyeti

BAŞKENTİ                   

: Tahran

RESMİ DİL

: Farsça

BAĞIMSIZLIK TARİHİ

: 1 Nisan 1979 (İslam Cumhuriyeti)

DEVLET BAŞKANI     

: Hasan Ruhani

DİNİ LİDER

: Ayetullah Ali Hamaney

DİN 

: Şii Müslüman % 89, Sünni Müslüman %9,  

  Diğer %2

YÜZÖLÇÜMÜ     

: 1.648.195 km²

NÜFUS

: 79,5 milyon kişi

YAŞ ORTALAMASI

: 29

Kaynak:EIU, CIA,WB,TradeMap

 

 

 

 

TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2014)

 

GSYİH (Nominal)

415 milyar ABD Doları 

GSYİH BÜYÜME (Reel)

% 1,5

KİŞİ BAŞINA GSYİH

5.293 ABD Doları 

İHRACAT

65,7 milyar ABD Doları

 

İTHALAT

55,6 milyar ABD Doları

 

ENFLASYON ORANI

%17,2

DIŞ BORÇ STOĞU

7,6 milyar ABD Doları

ULUSLARARASI REZERVLER

110 milyar ABD Doları (2014 tahmini)

TOPLAM İŞGÜCÜ

26,6 milyon kişi 

İŞSİZLİK ORANI

%13,2

PARA BİRİMİ - PARİTESİ

İran Riyali

DÜNYA BANKASI İŞ YAPMA KOLAYLIĞI SIRALAMASI

130

GSMH’NİN SEKTÖREL DAĞILIMI

Hizmetler (%50,3) Sanayi (%40,7) Tarım (%9,1)

DOĞAL KAYNAKLAR

Petrol, Doğal Gaz Çinko, Bakır, Demir,

Uranyum, Kurşun, Manganez, Kömür, Altın

BAŞLICA SANAYİ DALLARI

Petrol Ürünleri ve Petrokimyasal Ürünler,

Gübreler, Sodyum Hidroksit, Tekstil,

Çimento

BAŞLICA TARIMSAL ÜRETİM

Buğday, Tahıl, Şeker Pancarı, Meyve, 

Şeker Kamışı, Pamuk, Havyar, Şam Fıstığı

Kaynak:EIU, Worldbank, CIA FactBook, Trademap

 

 

 

 

 

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ

                                                                                                                  

Yıl

GSYİH (Nominal)

Reel

Büyüme

(%)

Nüfus (Milyon)

Kişi Başına

GSYİH

($)

İşsizlik (%)

Enflasyon (%)

İhracat

FOB

 

İthalat

CIF

 

2008

355.988

0,6

72,3

4.899

10,4

25,5

101.289

70.175

2009

362.661

4,0

73,1

4.931

11,9

13,5

88.326

69.247

 2010

422.567

6,6

74,5

5.675

13,5

10,1

83.785

54.697

2011

576.566

3,9

75,4

7.644

13,3

20,6

130.544

68.319

2012

557.935

-6,6

76,4

7.300

13,1

27,4

84.123

53.348

2013

493.798

-1,9

77,4

6.376

13,2

39,3

64.461

45.807

2014

415.338

1,5

78,5

5.293

11,2

17,2

65.712

55.555

Kaynak:EIU, Worldbank, Trademap

 

 

 

 

 

 

İRAN’IN DIŞ TİCARETİ

 

Genel Durum

 

İran’ın petrol ve doğal gaz ihracatından elde ettiği gelirlere bağlı olarak kesin olmayan verilere göre  2012 yılı ihracatı 84 milyar dolar, ithalatı ise 53 milyar dolar civarındadır. 2013 yılında ise ambargonun da etkisiyle dış ticaret hacminde ciddi bir azalma gerçekleşmiştir. Söz konusu yıl içerisinde ülkenin ihracatı 64,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, ithalatı da 45,8 milyar düzeyine gerilemiştir. 2014 yılında ise İran’ın ihracatı 65,6 milyar dolar ithalatı da 55,6 milyar dolar olmuştur.

 

 

 

 

 

 

Tablo 1. Dış Ticaret Göstergeleri (Milyar Dolar)

Yıl

İhracat

İthalat

Denge

Hacim

2008

106,4

58,6

47,8

165

2009

65,2

52,1

13,1

117

2010

83,8

54,7

29,1

138,5

2011

130,5

68,3

62,2

198,9

2012*

84,1

53,3

30,8

137,5

2013*

64,5

45,8

18,7

110,3

2014*

65,6

55,6

10,1

121,2

Kaynak: ITC Trademap *mirror data (Ekim ayı verileri )

 

 

 

 

 

İhracatında Başlıca Ürünler

 

2014 yılında İran’ın ihraç ürünlerinin büyük bölümünü ham petrol ve işlenmiş petrol ürünleri geri kalan kısmını da büyük ölçüde madenler oluşturmaktadır.

 

 

 

 

 

 

Tablo 2. İran'ın İhracatında  Başlıca Ürünler (1 000 Dolar)

GTİP 4’lü

Ürün Adı

2012*

2013*

2014*

2709

Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar)

52 680 753

37 693 033

41 263 782

9999

Başka yerde belirtilmemiş ürünler

11 064 241

9 342 390

9 149 754

3901

Etilen polimerleri (ilk şekillerde)

2 274 582

2 646 654

2 830 823

2601

Demir cevherleri ve konsantreleri

1 824 957

2 395 249

1 866 278

2905

Asiklik alkoller vb. Halojenlenmiş, sülfolanmış, nitrolanmış/nitrozalanmış türevl

1 626 721

1 802 636

1 415 529

0802

Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

760 193

642 026

973 789

2902

Siklik hidrokarbonlar

892 754

823 172

720 665

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

2 635 630

1 713 014

519 506

2703

Turb (turb döküntüleri dahil)

51 754

378 803

498 275

3102

Azotlu mineral/kimyasal gübreler

1 090 098

819 567

438 859

7208

Demir/çelik sıcak hadde yassı mamulleri-genişlik 600mm. Fazla

175372

203 713

415 725

2814

Saf amonyak/amonyağın sulu çözeltileri

405 412

263 415

385 441

2713

Petrol yağlarının/bitümenli minerallerden elde edilen yağların kalıntıları

192 706

220 480

274 926

2523

Çimento

126 633

245 553

229 506

2503

Her nevi kükürt (süblime, presipite ve kolloidal kükürt hariç)

234 580

132 808

213 062

3902

Propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)

64 768

140 133

210 379

7601

İşlenmemiş alüminyum

315 923

247 825

180 375

7403

Arıtılmış bakır, işlenmemiş bakır alaşımları

250 207

110 616

178 565

2716

Elektrik enerjisi

82 833

70 684

162 573

2711

Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

2 415 873

443 058

150 614

0806

Üzümler (taze/kurutulmuş)

185 719

202 650

133 664

2610

Krom cevherleri ve konsantreleri

109 016

101 338

124 071

5701

Düğümlü, sarmalı halılar, yer kaplamaları

160 119

151 985

121 102

2714

Bitümen ve tabii asfalt katranlı kumlar asfaltit ve asfaltlı kayalar

111 809

113 200

119 313

7901

İşlenmemiş çinko

208 444

98 854

103 634

2515

Mermer ve traverten, ekosin su mermeri, kireçli taşlar

131 396

122 358

98 849

2712

Vazelin; parafin, yağlı mum, ozakerit, linyit mumu, turb mumu vb.

72 463

79 211

93 649

0804

Hurma, incir, avokado ve guava armudu, mango, mangost (taze/kurutulmuş)

83 227

91 178

91 145

0707

Hıyarlar ve kornişonlar (taze/soğutulmuş)

76 798

87 833

82 443

0104

Koyun ve keçiler

53 510

66 811

80 976

0504

Hayvan bağırsak, mesane ve midesi (taze/soğutulmuş/dondurulmuş vs.)

87 729

77 978

75 138

0910

Zencefil, safran, zerdeçal, kekik, defne yaprakları, köri ve diğer baharat

80 556

75 190

71 818

2603

Bakır cevherleri ve konsantreleri

360 638

102 918

68 887

3907

Poliasetaller, diğer polieterler, epoksit-alkid reçineler vb (ilk şekilde)

166 684

79 671

58 568

2901

Asiklik hidrokarbonlar

456 458

94 112

58 034

7209

Demir/çelik yassı mamul, soğuk haddelenmiş kaplanmış (600mm. Den geniş)

12 518

10 224

57 851

3904

Vinil klorür/halojenli diğer olefin polimerleri (ilk şekilde)

51 616

67 080

56 563

2607

Kurşun cevherleri ve konsantreleri

59 332

40 900

54 177

3817

Karışım halinde alkalibenzenler, alkalinaftalenler

31 339

83 723

53 761

 

Toplam (Diğerleri Dahil)

84 123 010

64 461 359

65 711 781

Kaynak: ITC Trademap * tahmini veriler (Ekim ayı)

 

 

 

 

 

 

Tablo 3. İran’ın İthalatında Başlıca Ürünler

GTİP 4’lü

Ürün Adı

2012*

2013*

2014*

1001

Buğday ve mahlut

1 709 863

1 301 464

1 995 432

1006

Pirinç

981 629

2 464 641

1 312 168

1005

Mısır

1 221 361

953 623

1 193 820

8517

Telli telefon-telgraf için elektrikli cihazlar

422 840

589 282

1 184 423

2304

Soya fasulyesi yağı üretiminden arta kalan küspe ve katı atıklar

929 166

1 531 155

1 084 040

9405

Diğer aydınlatma cihazları, lambalar, ışıklı tabela, plaka vb.

92 453

388 836

1 066 192

8703

Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları

614 257

553 967

1 007 330

7208

Demir/çelik sıcak hadde yassı mamulleri-genişlik 600mm. Fazla

710 092

607 345

994 480

8708

Kara taşıtları için aksam, parçaları

984 844

610 357

965 432

7113

Kıymetli metaller ve kaplamalarından mücevherci eşyası

13 337

18 404

844 527

3004

Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

727 015

883 194

714 500

8414

Hava-vakum pompası, hava/gaz kompresörü, vantilatör, aspiratör

582 129

499 082

692738

4202

Deri ve kösele vb. Den seyahat eşyası

72 696

305 703

587 520

1511

Palm yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

797 712

787 338

564 710

8528

Televizyon alıcıları, video monitörleri ve projektörler

300 573

564 315

530 122

8481

Muslukçu, borucu eşyası-basınç düşürücü, termostatik valf dahil

717 406

449 169

513 453

7210

Demir/çelik yassı mamul, kaplı, sıvanmış (600mm. Den geniş)

479 838

436 266

493 271

3926

Plastikten diğer eşya

171 652

260 739

480 522

7304

Demir/çelikten (dökme hariç)dikişsiz tüp, boru, içi boş profil

597 541

350 871

473 608

4011

Kauçuktan yeni dış lastikler

288 270

255 250

460 313

8302

Adi metallerden donanım, tertibat vb. Eşya

95 374

199 651

450 074

8418

Buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları

525 701

349 904

430 062

9999

Başka yerde belirtilmemiş ürünler

389 267

402 804

418 620

1003

Arpa

440 463

198 930

417 584

3002

İnsan ve hayvan kanı, serum, aşı, toksin vb. Ürünler

316 921

310 722

405 538

5407

Sentetik iplik, monofil, şeritlerle dokumalar

219 673

359 972

397 380

9018

Tıp, cerrahi, dişçilik, veterinerlik alet ve cihazları

362 698

375 265

395 904

8413

Sıvılar için pompalar, sıvı elevatörleri

410 268

306 580

375 020

7209

Demir/çelik yassı mamul, soğuk haddelenmiş kaplanmış (600mm. Den geniş)

256 971

88 693

360 365

8701

Traktörler

297 886

41 037

342 898

4411

Lif levha, orta yoğunlukta

409 507

275 664

339 717

8415

Klima cihazları-vantilatörlü, ısı, nem değiştirme tertibatlı

358 118

266 614

326 571

0202

Sığır eti (dondurulmuş)

463 063

403 063

323 917

6910

Seramik musluk taşları, lavabolar, küvetler, bideler v

5 178

98 601

322 655

8421

Santrifüjle çalışan kurutma, filtre, arıtma cihazları

203 714

213 493

305 168

8704

Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

324 291

106 122

303 806

8479

Kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar

225 927

162 156

291 118

9403

Diğer mobilyalar vb. Aksam, parçaları

159 208

205 419

290 538

6402

Ayakkabı; dış tabanı, yüzü kauçuk ve plastik diğer

6 580

66 748

284 954

 

Toplam (Diğerleri Dahil)

53 348 321

45 807 109

55 554 899

Kaynak: ITC Trademap * tahmini veriler (Ekim ayı) 

 

 

 

 

 

İran ağırlıklı olarak Çin, Hindistan, Güney Kore , Türkiye ve Almanya’dan alım gerçekleştirmektedir.

 

 

 

 

Tablo 4. İthalat yaptığı başlıca ülkeler (ABD $, 1000)

ÜLKELER

2012

2013

2014

Genel Toplam

53 348 321

45 807 109

55 554 899

Çin

11 598 799

1 4036 645

2 4340 266

Hindistan

2 572 134

5 433 901

4 404 314

Güney Kore

6 256 525

4 480 902

4 167 300

Türkiye

9 922 580

4 192 511

3 888 292

Almanya

3 307 315

2 506 274

3 235 865

İtalya

1 808 940

1 402 751

1 534 735

Brezilya

2 183 928

1 609 137

1 439 185

Rusya Federasyonu

1 900 387

1 168 616

1 322 247

Arjantin

983 661

1 102 961

928 825

Tayvan

652 588

645 026

908 161

Kazakistan

626 915

535 671

893 166

Ukrayna

1 164 713

793 925

703 423

Malezya

1 140 433

995 685

666 950

İsviçre

495 360

358 808

666 113

Fransa

1 032 692

655 380

601 703

Hollanda

462 692

340 197

497 996

Belçika

401 361

344 080

438 902

Endonezya

482 663

469 356

406 112

İspanya

639 140

417 986

392 739

Avustralya

443 629

267 376

324 692

Tayland

522 530

332 773

322 165

Litvanya

261 335

289 947

310 277

İsveç

141 728

188 190

307 950

Avusturya

268 489

220 850

270 244

Japonya

652 597

168 024

249 967

ABD

251 123

308 142

186 550

Sri Lanka

197 366

204 864

180 963

İngiltere

159 050

124 642

159 099

Singapur

220 339

158 550

139 294

Yeni Zelanda

212 956

142 238

135 335

Kaynak: www.trademap.org   

 

 

 

 

 

İran’ın 2014 yılı ihracatını gerçekleştirdiği başlıca ülkeler Çin , Hindistan, Türkiye , Japonyave Güney Kore'dir. Gerçekleştirilen ihracatın büyük kısmını ham petrol oluşturmaktadır.

 

 

 

 

 

Tablo 5. İhracat yaptığı başlıca ülkeler (ABD $, 1000)

ÜLKELER

2012

2013

2014

Genel Toplam

84 123 010

64 461 359

65 711 781

Çin

24 869 408

25389 864

27 506 898

Hindistan

13 349 275

10 031 595

11 246 347

Türkiye

11 964 613

10 383 217

9 833 329

Japonya

7 965 683

6 930 974

6 177 242

Güney Kore

8 544 429

5 564 403

4 578 071

Afganistan

 498 586

715 152

1 497 080

İtalya

2 880 456

182 433

585 148

Hong Kong

295 218

262 618

524 843

Tayvan

1 464 899

1 128 085

410 117

Almanya

478 339

377 949

359 079

Rusya Federasyonu

428 460

432 921

348 933

Umman

206 137

561 183

346 319

Kuwait

166 284

189 371

238 354

Ermenistan

219 486

187 570

206 373

Pakistan

120 338

167 777

185 731

İspnya

959 708

113 136

172 839

Azerbeycan

176 445

208 504

147 156

Gürcistan

100 087

129 855

122 625

Belçika

256 395

115 428

107 237

Kazakistan

51 181

83 688

93 936

Fransa

220 785

75 709

80 831

Mısır

45 143

36 353

64 303

İngiltere

183 160

44 219

59 176

Malezya

342 737

40 872

57 304

Ukrayna

67 400

83 727

52 650

Katar

 

52 056

50 773

Lübnan

38 353

42 024

50 084

Bulgaristan

5 697

2 400

43 413

Endonezya

773 508

99 047

42 548

Tanzanya

46 884

36 911

41 534

Kaynak: www.trademap.org 

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE – İRAN TİCARETİ

 

Genel Durum

 

İran, Bakanlığımız tarafından 2014-2015 döneminde Hedef Ülkelerinden birisi olarak belirlenmiştir.

 

İran ile 1996 yılında 1 Milyar Dolar civarında olan dış ticaret hacmimiz, 2008 yılı itibarıyla 10 Milyar Dolar’ı aşmıştır. Türkiye aleyhinde seyreden dış ticaret dengesi, İran’dan doğal gaz ithalatı ile birlikte son yıllarda daha da artmış ve 2013 yılı itibarıyla 14,6 Milyar Dolar’ın üzerinde gerçekleşmiştir.  2014 yılında ise 13,7  milyar dolarlık dış ticaret hacmine ulaşılmasına rağmen iki ülke arasındaki dış ticaret dengesi Türkiye aleyhine ilerlemektedir.

 

 

 

 

 

Tablo 6. Türkiye – İran Dış Ticaret Değerleri (1.000 Dolar)

Yıl

İhracat $ / Bin

İthalat $ / Bin

Hacim $ / Bin

Denge $ / Bin

2000

235.785

815.730

1.051.515

-579.945

2001

360.536

839.800

1.200.336

-479.264

2002

333.962

920.972

1.254.934

-587.010

2003

533.786

1.860.683

2.394.469

-1.326.897

2004

813.031

1.962.059

2.775.090

-1.149.028

2005

912.940

3.469.706

4.382.646

-2.556.766

2006

1.066.902

5.626.610

6.693.512

-4.559.708

2007

1.441.190

6.615.394

8.056.584

-5.174.204

2008

2.029.760

8.199.689

10.229.449

-6.169.929

2009

2.024.863

3.405.986

5.430.849

-1.381.123

2010

3.044.177

7.645.008

10.689.185

-4.600.831

2011

3.589.635

12.461.532

16.051.167

-8.871.898

2012

9.921.602

11.964.779

21.886.381

-2.043.177

2013

4.192.776

10.383.117

14.575.893

-6.190.341

2014

3.886.735

9.833.329

13.720.064

-5.946.594

2014*

2.536.399

7.599.246

10.135.645

-5.062.847

2015*

2.669.121

4.806.903

7.476.024

2.137.782

Kaynak: TUİK (*) Veriler 9 aylıktır.

 

 

 

 

 

Dışa kapalı ekonomik yapısı, uyguladığı dış ticaret kontrolleri, yüksek gümrük tarifeleri, tarife dışı engeller, bankacılık ve ödemeye ilişkin sorunlar, iki ülke arasındaki ulaşım ağlarının yetersizliği ve sınır kapılarında karşılaşılan sorunlar gibi engeller nedeniyle 2003 yılına dek İran ile ticari ilişkilerimizin boyutu istenen düzeyde gerçekleşmemiştir. Benzer sebeplerle İran pazarında Türk firmaları ile rekabet edecek Avrupa firmalarının sayısı da sınırlıdır. Böyle bir ortamda Türkiye’nin İran ile coğrafi ve kültürel bağlarını kullanarak pazarda mevcut Türk malı imajını daha da geliştirmesi ve diğer ülkelere kıyasla rekabet avantajı kazanması mümkün görülmektedir. İran aynı zamanda Türkiye’nin Orta Asya pazarlarına açılımında da en kısa güzergahtır.

 

2012 yılında Türkiye’nin İran’a ihracatında önem arz eden başlıca ürün grupları; altın,çelik profil, lif kevha, otomotiv yan sanayi ürünleri, sentetik iplik, cam mutfak eşyası, mobilya ve beyaz eşya başta olmak üzere çok çeşitli sanayi ürünleri sayılabilir.

 

2014 yılında Türkiye’nin İran’a ihracatında önem arz eden başlıca ürün grupları; altın,çelik profil, lif kevha, otomotiv yan sanayi ürünleri, tütün ürünleri, sentetik iplik,inşaat  aksamı, plastik levha ve elektrik motırları başta olmak üzere çok çeşitli sanayi ürünleri sayılabilir.

 

 

 

 

 

Tablo 7. Türkiye’nin İran’a İhracatında Başlıca Ürünler

GTİP 4lü

Ürün Adı

2012

2013

2014

7113

Kıymetli metaller ve kaplamalarından mücevherci eşyası

12 102

17 779

818 503

4411

Lif levha, orta yoğunlukta

116 663

86 860

112 550

8708

Kara taşıtları için aksam, parçaları

167 766

62 197

78 254

8302

Adi metallerden donanım, tertibat vb. Eşya

29 813

41 285

76 988

2402

Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

37 557

49 908

68 590

9999

Başka yerde belirtilmemiş ürünler

106 916

74 744

65 414

2403

Homonize edilmiş tütün ve tütün yerine geçen madde hülasaları

63 745

63 097

64 502

4811

Kağıt/karton, selüloz vatka ve selüloz liften tabakalar

33 631

48 153

60 661

4418

Bina, inşaat için marangozluk, doğrama mamulleri

9 436

13 688

59 704

8481

Muslukçu, borucu eşyası-basınç düşürücü, termostatik valf dahil

26 812

47 245

59 164

7216

Demir/alaşımsız çelikten profil

96 353

59 706

55 670

5407

Sentetik iplik, monofil, şeritlerle dokumalar

47 152

40 399

55 495

8455

Metalleri haddeleme makineleri, bunların silindirleri

33 538

48 620

52 896

3004

Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

40 564

84 782

43 171

3506

Diğer müstahzar tutkallar, yapıştırıcılar

71 599

64 350

42 842

8307

Adi metalden eğilip bükülebilen borular

 957

792

37 395

9619

Bebek bezleri, kadın hijyenik ürünleri

11 610

18 304

37 076

3921

Plastikten diğer levhalar, yaprak, pelikül, varak ve lamlar

48 722

30 426

34 757

3916

Plastikten monofil, çubuk, profiller-enine kesiti > 1mm.

26 110

30 100

33 648

8536

Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devresi teçhizatı

18 319

22 970

33 353

8409

İçten yanmalı, pistonlu motorların aksam-parçaları

16 402

21 756

29 169

3919

Plastikten, yapışkan levha, yaprak, şerit, lam vb. Düz şekilde

15 029

20 589

27 846

5603

Dokunmamış mensucat (emdirilmiş)

9 539

19 733

27 823

3925

Plastikten inşaat malzemesi

18 170

14 610

26 343

8431

Ağır iş makine ve cihazlarının aksamı, parçaları

30 386

24 108

26 229

6006

Diğer örme mensucat

2 348

1 649

25 955

8544

İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k

14 937

15 057

25 900

4703

Sodalı ve sülfatlı odun hamuru

 405

20 125

25 546

8418

Buzdolapları, dondurucular, soğutucular, ısı pompaları

32 130

7 057

24 989

3209

Sentetik polimerler esaslı; sulu ortamda eriyen/dağılan boya ve vernik

41 703

25 743

24 695

0802

Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

6 668

7 341

24 474

7013

Masa, mutfak, tuvalet, ev tezyinatı vb için cam eşya

14 392

11 565

24 391

9403

Diğer mobilyalar vb. Aksam, parçaları

27 777

19 956

24 098

8479

Kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar

16 423

14 529

24 090

4413

Yoğunluğu artırılmış ağaç (bloklar, levhalar, şeritler/profil halinde)

10 306

14 470

23 424

8516

Elektrikli su ısıtıcıları, elektrotermik cihazlar (şofbenler)

10 762

16 670

22 161

8414

Hava-vakum pompası, hava/gaz kompresörü, vantilatör, aspiratör

12 287

10 295

21 192

7604

Alüminyum çubuk ve profiller

15 250

15 699

20 514

3402

Yıkama, temizleme müstahzarları-sabunlar hariç

19 772

13 860

19 901

 

Toplam (Diğerleri Dahil)

9 922 580

4 192 511

3 888 292

Kaynak: Trademap

 

 

 

 

 

Tablo 8. Türkiye’nin İran’dan İthalatında Başlıca Ürünler

GTİP 4lü

Ürün Adı

2012

2013

2014

9999

Başka yerde belirtilmemiş ürünler

10 546 895

8 976 924

8 153 663

3901

Etilen polimerleri (ilk şekillerde)

312 266

338 789

300 504

3902

Propilen ve diğer olefinlerin polimerleri (ilk şekillerde)

50 832

124 346

184 314

7403

Arıtılmış bakır, işlenmemiş bakır alaşımları

160 368

88 386

165 397

2716

Elektrik enerjisi

77 531

65 514

157 818

3102

Azotlu mineral/kimyasal gübreler

55 559

39 939

132 768

7601

İşlenmemiş alüminyum

46 595

68 097

107 796

2905

Asiklik alkoller vb. Halojenlenmiş, sülfolanmış, nitrolanmış/nitrozalanmış türevl

26 098

96 881

100 763

7901

İşlenmemiş çinko

112 349

70 143

76 823

2713

Petrol yağlarının/bitümenli minerallerden elde edilen yağların kalıntıları

14 180

46 979

75 697

7408

Bakır teller

40 768

14 810

36 415

2712

Vazelin; parafin, yağlı mum, ozakerit, linyit mumu, turb mumu vb.

11 206

21 876

28 397

7801

İşlenmemiş kurşun

26 366

22 490

21 489

7005

Perdahlanmış cam, levha, yaprak halinde; parlatılmış, cilalanmış

174

8 698

19 542

3903

Stiren polimerleri (ilk şekillerde)

4 361

2 940

13 234

7202

Ferro alyajlar

19 495

16 599

11 425

7411

Bakırdan ince ve kalın borular

16 387

17 065

11 300

7228

Alaşımlı çelikten çubuk, profil, içi boş sondaj çubukları

9 264

14 651

10 004

7409

Bakır levha, plaka ve şeritler (kalınlığı >0, 15 mm)

13 074

13 563

9 640

3920

Plastikten diğer levha, yaprak, pelikül ve lamlar

13 707

12 485

9 536

3817

Karışım halinde alkalibenzenler, alkalinaftalenler

2 342

17 120

8 626

5503

Sentetik devamsız lifler (işlem görmemiş)

16 341

26 514

7 972

5402

Sentetik lif ipliği (dikiş ipliği hariç) (toptan)

3 899

6 600

7 517

5501

Sentetik lif demetleri

74

59

7 386

2909

Eterler, eter-alkoller, eter fenoller, fenoller, peroksitler vb. Türevleri

1 567

4 897

7 316

6802

Yontulmaya, inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan hariç)

1 428

8 337

6 917

4803

Tuvalet-temizlik kağıtları

 0

0

6 410

8708

Kara taşıtları için aksam, parçaları

12 119

5 533

6 323

2915

Doymuş asiklik monokarboksilik asitler vb. Türevleri

132

3 706

5 835

0504

Hayvan bağırsak, mesane ve midesi (taze/soğutulmuş/dondurulmuş vs.)

6 532

6 885

5 376

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

47 392

13 151

4 456

0804

Hurma, incir, avokado ve guava armudu, mango, mangost (taze/kurutulmuş)

3 010

3 049

4 268

2601

Demir cevherleri ve konsantreleri

 1

 0

4 197

0802

Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

9 838

8 450

4 139

2917

Polikarboksilik asitler, anhidritleri, halojenürleri ve türevleri

11 954

10 486

4 061

2815

Sodyum hidroksit (kostik soda) potasyum hidroksit (kostik potas)

6 382

9 736

3 735

4102

Koyun ve kuzuların ham derileri

16 442

6 749

3 717

8458

Metallerin işlenmesine mahsus torna tezgahları

1 576

2 193

3 669

0807

Kavunlar (karpuzlar dahil) ve papaya (taze)

2 608

3 857

3 524

 

Toplam (Diğerleri Dahil)

11 964 613

10 383 217

9 833 329

Kaynak:Trademap

 

 

 

 

 

Tablo 9. İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokoller

Anlaşma / Protokol

Resmi Gazete Tarihi ve Sayısı

İmza Tarihi

Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması

 

12.05.1980

Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması

 

09.03.1982

Ticaret Anlaşması

11.06.1997 (23016)

21.12.1996

Yatırımların. Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) Anlaşması

25.02.2005 (25738)

21.12.1996

Deniz Ticaret Seyrüsefer Anlaşması

15.06.1997 (23020)

21.12.1996

Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması

01.08.2001 (24480)

23.11.2000

Türk Eximbank-İran İhracat Garanti Fonu (EGFİ) Mutabakat Zaptı

 

14.06.2001

Türkiye- İran 16. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

17.04.2002 (24729)

26.12.2001

Çifte Vergilendirmeyi Önleme (ÇVÖ) Anlaşması

09.10.2003 (25254)

17.06.2002

Karma Ulaştırma Komisyonu Mutabakat Zaptı

22.01.2003 (25001)

26.09.2002

Veterinerlik Alanında İşbirliği Anlaşması

15.01.2003 (24994)

02.10.2002

Türkiye-İran 19. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

21.02.2007

Ortak Ticaret Komitesi 3. Dönem Toplantısı

 

13.12.2007

Türkiye-İran Sınır Ticareti Ortak Komitesi 4. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

31.05.2008

Türkiye-İran Sınır Ticareti Ortak Komitesi 5. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

12.10.2008

Enerji Mutabakat Zaptı

 

17.11.2008

Türkiye-İran 20. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

26.11.2008

Türkiye-İran 4. Dönem Ortak Ticaret Komitesi Mutabakat Zaptı

 

27.04.2009

Türkiye-İran Sınır Ticareti Ortak Komitesi 6. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

     07.2009

Türkiye-İran 20. Dönem KEK Toplantısı Mutabakat Zaptı

 

03.02.2010

Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı

 

 

 

 

24 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Ticaret Anlaşması, İran ile Türkiye arasındaki ticaretin artırılması ve bölgede ekonomik entegrasyonun sağlanması yolunda önemli bir husus olup; Van Gölü Kuzey Geçişi Projesi’nin ilerleyen yıllarda tamamlanması ile iki ülke arasındaki taşımacılığın süresinin kısalması ve taşınan yük miktarının artması, böylece bölge içerisinde ticaret ve yatırım koridorlarının geliştirilmesi mümkündür.

 

 

 

 

İhracat Potansiyeli Olan Başlıca Sektörler

 

İran ekonomisi bir dönüşüm yaşamaktadır. Özellikle turizm, enerji, bankacılık, petrokimya, telekomünikasyon, ulaştırma ve otomotiv sektörlerinde büyük fırsatlar sunulmaktadır. 

 

İran’ın turizm altyapısı uluslararası standartlarda geniş bir turist kitlesini ağırlamak için yeterli değildir. İran’ın turizm altyapısının oluşturulmasında, özellikle havaalanı, karayolu, otel ve konaklama tesislerinin inşaası, modernizasyonu ve işletilmesi konusunda iş imkanları mevcuttur. Ayrıca İran ile deniz taşımacılığı konusunda, özellikle Hazar Denizi’nde ve Karadeniz’de ortak faaliyetler yürütülebilir.

 

 

 

Türkiye-İRAN Yatırım İlişkileri

 

1983 yılında İran’da faaliyetlerine başlayan Türk müteahhitleri ve müşavirlik firmaları, 20 yıl aradan sonra 2004 yılından itibaren İran pazarına yeniden girmiştir. Türk firmaları İran’da bugüne kadar toplam 531 Milyon Dolar değerinde 22 adet proje üstlenmiştir.

 

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, İran Enerji Bakanlığı ile 14 Temmuz 2007 tarihinde imzalanan Ortak Mutabakat Zaptı çerçevesinde, Güney Pars Doğal Gaz Sahası’nın Geliştirme ve Üretim Projesinin 22–23–24 nolu fazlarını üstlenmiştir. 

 

Tahran’da çoğu ithalat ve ihracat ile ilgilenen 100’e yakın Türk firması faaliyet göstermektedir. Tebriz’de 2005 yılında kurulan, ülkenin ilk ve tek Serbest Yabancı Yatırımcı Bölgesi’nde Türk işadamlarına ait 38 yatırım bulunmakta olup; bunların ikisi % 100 Türk sermayesi ile kurulmuştur. Ayrıca Türkiye-İran sınırında yakın zamanda bir ortak sanayi bölgesi kurulması da gündemdedir.

 

 

 

İki Ülke Arasındaki Ticarette Yaşanan Sorunlar

 

İRAN İLE TİCARETTE KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

 

Türk firmaları açısından uygun bir pazar olmasına rağmen, yoğun dış ticaret bürokrasisi ve mevzuatı, birtakım keyfi uygulamalar, piyasa ve denetim mekanizmasının işleyişindeki istikrarsızlık ve teknolojik yetersizlikler gibi sorunlar, İran pazarının firmalarımız için yeterli düzeyde sürdürülebilir olmaması sonucunu beraberinde getirmektedir. Devlet yapısının ağır işlemesi, kendini bütün alanlarda göstermekte ve yapılan işlemlerin nispeten uzun sürmesine yol açmaktadır.

 

İran'da çalışan yabancı personelden kanunda belirlenen miktarlar üzerinden vergi alınması ve bu matrahın yüksek olması, iş adamlarının karşılaştığı sorunlardan biri olup, yurt dışı çıkışlarında yatırımcılarımızdan istenen çıkış vizesi de bir diğer bürokrasiyi teşkil etmektedir. İkili ticarette karşılaşılan diğer sorunlar arasında ise; sınır kapılarındaki (özellikle Gürbulak) altyapı, personel, teçhizat ve donanım yetersizlikleri, İran’da bazı Türk ürünlerinin taklit edilmesi (cam mamulleri, hazır giyim markaları, bazı gıda maddeleri vb.), marka ve patent mevzuatının yetersizliği, Türk ve İran Bankaları arasında geçmiş dönemde yaşanan sorunlar nedeniyle teminat mektuplarının tanınmasında ve akreditiflerin açılmasında karşılaşılan problemler, standart ve kalite alanlarında karşılaşılan sorunlar yer almaktadır.

 

Orta Asya Cumhuriyetleri’ne yönelik ihraç ürünlerimizin sevkiyatında bir geçiş ülkesi konumunda olan İran ile kara taşımacılığı alanındaki ilişkilerimizde ortaya çıkan sorunlar, bu ülkelere yönelik ihracatımızı da olumsuz yönde etkilemektedir. Öte yandan, İran’ın Avrupa ülkeleri ile yaptığı ticarette Türkiye geçiş ülkesi konumunda olup, büyük bir TIR filosuna sahip olan İran, Türkiye ve Avrupa ülkelerinden yaptığı ithalatın İran plakalı araçlarla yapılması için zorlayıcı önlemler de almaktadır.

 

Türkiye ve İran’ın bazı ortak değerlere, kültürel benzerliklere ve ortak bir sınıra sahip olması ve İran’da çok sayıda Türkçe konuşan insanın bulunması gibi nedenlerle ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi açısından büyük bir avantaj mevcut bulunmaktadır. Bu avantajın iyi değerlendirilmesi her iki ülke menfaatleri açısından da büyük önem taşımaktadır. İran nüfusunun yaklaşık % 40’ını Türk kökenli Azeri nüfus oluşturmaktadır. Özellikle Doğu ve Batı Azerbaycan, Ardebil ve Zancan eyaletlerinde Türkçe çok yaygın olarak konuşulmaktadır. Ayrıca, ülke genelinde geniş bir kitle tarafından Türk televizyonlarının izlenmesi nedeniyle Türkçe konuşabilen insan sayısı artmaktadır. Buna ilaveten Türk üniversitelerinden mezun olan çok sayıda İranlı meslek sahibi ve iş adamı, ilişkilerin geliştirilmesi açısından büyük bir potansiyel teşkil etmektedir. Ancak her ülkede olduğu gibi, İran’da da Türkçe bilmeleri avantajına sığınarak bazı küçük ölçekli firmalarımızı mağdur eden bazı kişilere rastlanabilmektedir. Bu nedenle İranlı firmalarla ticari bağlantı kuracak Türk firmalarına mutlaka yazılı bir sözleşmeye dayanarak, uluslararası ticarî kurallar çerçevesinde, akreditifli çalışmaları ve İran’la ticari tecrübesi olmayan ihracatçılarımızın kesin bağlantıya girmeden önce mutlaka T.C. Tahran Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği ile irtibata geçmeleri tavsiye edilmektedir.

 

Özellikle İslam devrimi sonrası ticari yaşamın kendine özgü özellikler kazandığı İran’da ticari acenta ve distribütörlük aracılığı ile iş yapma biçimi oldukça yaygınlaşmıştır. Bu bakımdan İran pazarına girmek isteyen Türk iş adamlarının bu ülkede bulacakları bir acenta ya da aracı, çok işlerine yarayabilir. İran’a tekstil ve dokuma ürünleri ithalatı yasak olmasına karşın bu ülke piyasasının Türk malı kumaş ve giysilerle dolu olması, acenta ve distribütör yapısının pratik yararını kanıtlayan güzel bir örnektir. Nitekim fiyatları Avrupa ülkelerine göre ucuz sayılan ve kaliteli bulunan Türk ürünlerine de oldukça rağbet edilmektedir. Devletin ekonomideki ağırlığı sebebi ile tek ürünlü pazara sahip olan İran'da, lüks tüketim malları sınırlı sayıda bulunmakta ve cazip bir pazar olma özelliğini sürdürmektedir.

 

Son dönemde ülkemizde yaygınlaşan ISO 9000 standartları İran’da da geçerlidir. Öte yandan İran’a ihraç edilecek her nevi ambalajlı mamullerin üzerinde kolay okunabilir ve anlaşılabilir Farsça kullanım bilgilerinin bulunması, bu ülke yasaları uyarınca zorunludur. İran’da Merkez Bankası sıkı bir kambiyo kontrolü uygulamaktadır ve yaptığı ihracat karşılığı parasını Türkiye’ye transfer edecek olan iş adamlarının akreditif seçeneğini kullanmaları halinde İran Merkez Bankası onayını almaları zorunludur.

 

İranlı firmaların ithalat yapabilmesinin, alacakları döviz tahsisatı ve ithal iznine bağlı olması, yürürlükte olan ihracat karşılığı ithalat uygulamasının, ülkemiz için Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerine kıyasla çok düşük oranda tatbik edilmesi, teyitli akreditif açılamaması, Türk bankaları tarafından verilen teminat mektuplarının İran bankalarınca kabul edilmemesi ve ayrıca İran’ın ithalat rejiminde çok sık değişiklikler yapılması iş adamlarımızın dikkate alması gereken diğer konular arasındadır.

 

10 Mart 2009 tarihli ve 27165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile bankaların konvertibl kabul edecekleri ve akreditif açacakları döviz cinsinin belirlenmesi ile ilgili Merkez Bankasının tek düzenleyici kurum olma özelliği kaldırılmış ve Merkez Bankası’nın yanı sıra tüm bankalara kendi işlemlerinde sözkonusu döviz cinslerini belirleme yetkisi getirildiği belirtiltilmiştir. Yine, yakın dönemde Fars Haber Ajansı, İran ‘İhracatı Geliştirme Bankası’nın döviz sepetine Türk Lirası’nı da ekleme kararı aldığını duyurup, İranlıların bundan sonra, ihracat, ithalat ve bankacılık işlemelerinde istemeleri halinde Türk Lirasını kullanabilecekleri kaydedilmiştir.

 

Bununla beraber, gerek bankalarımızın çekinceleri ve gerekse de sağlıklı ödeme siteminin tam anlamıyla kurulamamış olması sebebiyle, ihracatçılarımızın İran'a yapacakları ihracatlarında ödemelerin garanti altına alınabilmesi ve İhracat Kredi Sigortası önem arz etmektedir. Bu meyanda, İran başta olmak güneydeki komşu ülkelere yönelik olarak uygulanacak İhracat Kredi Sigortası limitlerinin mümkünse artırılması, bunun özellikle bölge ülkeleri ile ticaret yapan firmalarımıza duyurulması ve sigorta maliyetlerinin ihracatçılarımıza yüksek külfet getirmeyecek şekilde düzenlenmesi ile natif ödeme ve sigorta sistemleri üzerinde çalışmaların yapılmasının ikili ticarette firmalara cesaret vereceği düşünülmektedir.

 

İran’a yapılacak her türlü ithalatta İran Ticaret Bakanlığı’nın ve o ürün ile ilgili Bakanlığın izni zorunludur. Bunun yanında kimi dönemlerde iç fiyatları aşağı çekebilmek amacıyla özellikle bazı tarım ürünlerine ihracat yasağı getirilebilmektedir. Son olarak İran’da, özellikle Tahran’da, düzenlenen uluslararası ihtisas fuarlarına Türk ihracatçılarının katılması ve müteahhitlik hizmetleri alanında işbirliği yapılması tavsiye olunmaktadır. İki ülke arasında yer alan, başta Gürbulak olmak üzere, Esendere ve Kapıköy Gümrük Kapılarında yaşanan altyapı eksikliklerinin giderilmesine yönelik çalışmalar ise Gümrük Müsteşarlığı tarafından sürdürülmektedir.

 

İran’dan yurt dışına yapılacak döviz havalelerinde ve akreditif açılması işlemlerinde gerekli dövizin Riyal karşılığının bankaya yatırılmasını müteakip, banka vasıtasıyla Merkez Bankası’ndan temin edilmesi veya ihracatçı şirketlerin yaptıkları ihracat karşılığı yurt dışından temin ettikleri dövizin kullanılması önem arz etmektedir.

 

İran ile iş yapan firmalar peşin ödeme, akreditif, vesaik mukabili veya mal mukabili ödeme yöntemlerini kullanabilmekte olup; uygulamada iki çeşit ödeme yönteminin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Bunlardan birincisi, ithalatçı İran firmasının gerçekleştireceği ithalat tutarında meblağı (ya da bu meblağa tekabül eden gayrımenkulü) bankasına bloke/ipotek ettirmesi ve bankanın da bu blokaj (ya da ipotek) karşılığında parayı yurt dışındaki ihracatçı firmaya transfer etmesi ve azami bir yıl sonra parayı ithalatçı firmadan tahsil ederek blokajı/ipoteği çözmesi şeklindedir. Böylece ithalatçıların nakit ödeme sorunu aşılmaktadır. İkinci ve daha riskli bir yöntem ise adeta bir banka ve bir gümrük komisyoncusu gibi çalışan “sarraf”ların aracı olarak kullanılmasıdır. Bu yöntemde ithalâtçının ithal etmek istediği mala ilişkin ödemeyi çalıştığı sarrafa vermesinden sonra, ihracatçı da malı sarrafın (ithalatçının değil) adına ve genellikle CIF teslim şekli üzerinden göndermektedir. Sarraf, gelen malı alıcısına, parayı ise satıcısına teslim etmekte ve bu işlem için önceden anlaşılan komisyonu alarak görevini tamamlamaktadır.

 

Bunlarla beraber, 26 Temmuz 2010 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından alınan kararla İran’a yaptırımlar konusunda ABD ve AB tarafından uygulanacak yaptırımlar önem arz etmekte olup, bu meyanda özellikle ödemelerin bankacılık kanalıyla yapılmasında bir takım endişeler firmalarımız tarafından dile getirilmekte ve bankalar akreditif konusuna sıcak bakmamaktadır. Bununla ilgili bu soruna bir çözüm bulunması konusu aciliyet arz etmektedir.

 

 

 

 

İRAN’IN GAZİANTEP İLE TİCARETİ

 

Tablo 10. Gaziantep’in İran’a ihracatı (ABD $) (2014)

İRAN (İSLAM CUM.)

Toplam NET KG

Toplam FOB USD

TOPLAM

67.938.605,65

173.075.330,00

AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ

21.185.333,79

27.786.351,83

CANLI HAYVAN.HAYVANSAL ÜRÜN.. SÜT VE SU ÜRÜN.

347.500,00

403.561,04

DEĞERLİ MADEN VE MÜCEVHERAT

49,00

147,00

DEMİR. DEMİR DIŞI MET. ADİ MET.

351.378,74

1.119.803,71

DERİ

186.013,50

953.614,96

DİĞER YAN SANAYİ ÜRÜNLERİ

93,00

706,54

ELEKTRİK-ELEKTRONİK VE MAKİNALARI

34.322,78

378.668,41

GEMİ VE YAT

40,00

405,00

HALI

3.916.027,62

14.866.276,91

HUBUBAT BAKLİYAT VE YAĞLI TOHUMLAR

7.933.618,54

23.266.574,11

İKLİMLENDİRME SANAYİ

377.740,53

1.313.737,41

KİMYA

9.973.541,31

17.981.818,29

KONFEKSİYON

1.148.015,49

7.724.048,76

KURU MEYVELER VE MAMULLERİ

498.110,00

7.962.541,68

MADENCİLİK ÜRÜNLERİ

4.006,00

6.747,37

MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ

1.330.227,68

4.915.134,87

MEYVE SEBZE MAMULLERİ

7.438.545,24

10.552.856,69

OTOMOTİV SANAYİ

136.676,27

3.620.119,72

SAVUNMA VE HAVACILIK SANAYİ

818,00

19.379,35

TEKSTİL

11.254.835,29

47.123.229,79

TOPRAK SANAYİ ÜRÜNLERİ

1.637.561,73

2.507.820,96

ZEYTİN ZEYTİNYAĞI VE TÜREVLERİ

184.151,14

571.785,60

Genel Toplam

67.938.605,65

173.075.330,00

Kaynak: GAİB 2014


Copyright 2013 GYDO

Anasayfa   |   İletişim

İncillipınar Mah. Muammer Aksoy Bulvarı Vakıflar İş Merkezi Kat:1-2-3 27090 Şehitkamil / GAZİANTEP

Tel : +90 342 231 07 01-02 Fax : +90 342 231 07 03 E-mail : info@investingaziantep.gov.tr