Türkçe | English

Kurumsal

HEDEF ÜLKELER

Avrupa Ülkeleri Karadağ KKTC Kosova Letonya Portekiz Yunanistan Almanya Arnavutluk Avusturya Belçika Bosna Hersek Bulgaristan Çek Cumhuriyeti Danimarka Estonya Finlandiya Fransa Hırvatistan Hollanda İngiltere İrlanda İspanya İsveç İsviçre İtalya İzlanda Litvanya Lüksemburg Macaristan Makedonya Malta Norveç Romanya Sırbistan Polonya Slovakya Slovenya Asya ve Pasifik Ülkeleri Singapur Avustralya Bangladeş Endonezya Filipinler Pakistan Güney Kore Hindistan Hong Kong Japonya Malezya Afganistan Vietnam Yeni Zelanda Tayland Orta Doğu Ülkeleri Bahreyn Filistin Irak İran İsrail Katar Kuveyt Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Suriye Yemen Ürdün Umman Suudi Arabistan Lübnan Amerika Kıta Ülkeleri Venezuella Şili Meksika Peru Küba Kanada Kolombiya Brezilya Arjantin ABD Afrika Ülkeleri Libya Cezayir Fas Mısır Angola Demokratik Kongo Cumhuriyeti Etiyopya Gana Güney Afrika Cumhuriyeti Kamerun Kenya Madagaskar Mali Mozambik Nijerya Sudan Tanzanya Tunus Uganda Zambiya

Libya

LİBYA

 

GENEL BİLGİLER TABLOSU (2014)

 

Nüfus                                            

: 6,3 milyon kişi 

Yüzölçümü                                  

: 1.759.540km²

Dil                                                  

: Arapça (İtalyanca, İngilizce)

Din                                                

: Sünni-Müslüman % 97, diğer % 3

Para Birimi                                   

: Libya Dinarı (LYD)

Kişi Başına GSYİH                    

: 12.615 dolar (Nominal), 14.712 dolar (PPP)

GSYİH- Dünya Sıralaması 

:82 milyar dolar / 63. 

GSYİH Büyüme Hızı                  

: % -61,4 (2011), % 92,1 (2012)

İhracat – Dünya Sıralaması  

: 52,1 milyar dolar / 57.

İthalat – Dünya Sıralaması       

: 18,1 milyar dolar / 61.

Enflasyon                                    

: % -3,6

KEK Eşbaşkanları 

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi

Libya tarafı henüz belirlenmemiştir.

İş Konseyi Başkanı                             

H. Ersin Takla (TML İnşaat)

Trablus Büyükelçisi                 

Ahmet Yakıcı

Trablus Ticaret Müşaviri                    

Trablus Ticaret Müşavir Yrd.

Bingazi Ticaret Ataşesi                      

Yusuf YILDIZ

Oğuzhan KÖKOSMANLI

Oktay ERKILIÇ

Libya’nın Ankara Büyükelçisi

Libya’nın Ankara Ticaret Müşaviri

Abdulrezzak Muhtar Ahmed Abdulkader

Ali Ruhayda

Kaynak: Worldbank, Cia the world fact book, Trademap

 

 

 

 

 

LİBYA’NIN GENEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ

 

Yıllar

GSYİH

(Milyar

Dolar)

Büyüme

(%)

Kişi Başı Gelir Bin Dolar

Enflasyon (%)

İhracat (Milyar Dolar)

İthalat (Milyar Dolar)

2008

95,3

2,7

15.375

9,8

61,9

21,7

2009

68,8

-0,7

10.925

0,4

37,1

22,0

2010

74,8

5,0

12.379

2,8

36,4

17,7

2011

34,7

-62,1

5.685

15,5

18,7

7,12

2012

81,9

104,5

13.308

6,1

58,2

19,7

2013

65,5

-13,6

10.564

2,6

42,2

24,4

2014

41,1

-24

6.575

2,8

20,1

16,4

Kaynak: Worldbank, Cia the world fact book, Trademap

 

 

 

 

 

 

LİBYA’NIN DIŞ TİCARETİ

 

2001 yılından 2008 yılına kadar düzenli bir artış göstererek 81 milyar dolar ile zirve yapan Libya’nın dış ticaret hacmi, küresel finansal krizin etkisinin en fazla hissedildiği yıl olan 2009 yılında ise 57 milyar dolara gerilemiştir. 2010 yılında 69 milyar dolar ile toparlanmaya başlarken, 2011 yılında ülkede yaşanan iç savaş nedeniyle 25,6 milyar dolara düşmüştür. 2012 yılında ise dış ticaret toplamı yeniden olaylar öncesi dönemine yaklaşmıştır. 2013 yılında iç karışıklıkların yeniden başlaması petrol üretimine de yansımış ve petrol ihracatında da gerilemeye neden olmuştur.

 

Yıllar itibarıyla giderek artan bir şekilde dış ticaret fazlası veren Libya, en çok dış ticaret fazlası verdiği 2008 yılında bu değer 44,6 milyar dolar iken, 2011 yılında iç savaş nedeniyle dış ticaret fazlası 12,1 milyar dolara gerilemiştir. 2014 yılında ise 36,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

 

 

 

 

 

Tablo 1. Dış Ticaret Göstergeleri (Milyon ABD Doları)

YILLAR

İHRACAT*

İTHALAT*

HACİM

DENGE

2001

12.384

3.946

16.330

8.438

2002

19.756

8.033

27.789

11.723

2003

14.796

5.514

20.310

9.283

2004

37.668

11.569

49.237

26.099

2005

55.107

12.818

67.925

42.289

2006

40.494

9.110

49.603

31.384

2007

46.018

12.190

58.208

33.828

2008

63.094

18.292

81.386

44.803

2009

38.123

19.614

57.737

18.510

2010

49.023

20.570

69.593

28.453

2011

18.714

7.122

25.836

11.592

2012

58.206

19.730

77.936

38.476

2013

42.170

24.397

66.566

17.773

2014

20.109

16.408

36.517

3.701

* Mirror data
Kaynak : ITC - Trademap

 

 

 

 

 

İhracat

 

Petrol ülkesi olan Libya’da 2012 yılında iç savaşın sona ermesinin ardından petrol üretiminin büyük bir hızla artmasıyla ihracat 58,2 milyar dolara yükselmiştir. 2013 yılında iç karışıklıkların yeniden alevlenmesi petrol üretimini düşürmüş ve neredeyse tamamını petrol ürünlerinin olan ihracatın gerilemesine neden olmuştur. 2014 yılında ihracat 20,1 41,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatın % 98,4’ünü ham ve işlenmiş hidrokarbon ihracatı (petrol, gaz ve rafine ürünler) oluşturmaktadır. Bu yapı, ihracat gelirlerini petrol fiyatlarındaki değişikliklere bağımlı kılmaktadır. Hükümet ticaret dengesindeki belirsizliği önlemek için doğal gaz sektörünü geliştirmeye çalışmaktadır. Hidrokarbon ihracatını demir cevheri ürünleri, ham altın, organik ve inorganik kimyasallar ve kimyasal gübre takip etmektedir.

 

 

 

 

 

 

Tablo 2. İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (1 000 Dolar)

GTİP

ÜRÜNLER

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM İHRACAT

58.205.867

42.169.673

20.109.060

2709

Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar)

51.422.727

34.521.119

15.779.363

2711

Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

3.659.333

2.802.105

2.841.901

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

2.752.038

4.176.149

763.412

7203

Demir cevherinin doğrudan indirgenmesi ile elde edilen demirli ürünler (parça, pellet) (demir oranı >= %99.94)

75.548

101.164

95.487

7108

Altın (platin kaplamalı altın dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya da pudra halinde)

54.841

46.290

95.356

2905

Asiklik alkoller ve bunların halojenlenmiş, sülfolanmış, nitrolanmış veya nitrozalanmış türevleri

20.734

114.244

87.019

2814

Saf amonyak veya amonyağın sulu çözeltileri

32.955

53.899

64.744

3102

Azotlu mineral veya kimyasal gübreler

12.925

136.049

57.153

7404

Bakır döküntü ve hurdaları

7.246

31.940

48.766

8430

Toprak, maden, cevher kazıma, taşıma, ayırma, seçme makinaları, kazık varyoşları, kar küreyici ve püskürtücü, vb makine

745

558

34.119

7602

Aluminyum döküntü ve hurdaları

1.075

17.209

27.504

7208

Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri (genişlik >= 600 mm) (sıcak haddelenmiş) (kaplanmamış)

8.550

13.667

27.322

2707

Yüksek sıcaklıkta taşkömürü katranının damıtılmasından elde yağlar ve diğer ürünler

452

0

19.187

2503

Her nevi kükürt (süblime, presipite ve kolloidal kükürt hariç)

20.408

15.760

17.133

7601

İşlenmemiş aluminyum

1.499

4.898

9.419

7204

Dökme demirin, demirin veya çeliğin döküntü ve hurdaları veya bunların eritilmesi ile elde dilmiş külçeler

2.227

2.354

9.376

7403

Rafine edilmiş bakır ve bakır alaşımları (ham)

2.384

2.145

7.255

301

Canlı balıklar

7.517

6.317

7.192

304

Balık filetoları ve diğer balık etleri (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş)

2.071

5.360

6.948

8411

Turbojetler, turbopropellerler ve diğer gaz türbinleri

6.129

4.171

6.486

7801

İşlenmemiş kurşun

7.420

8.190

5.753

8803

88.01 ve 88.02 Pozisyonlarındaki hava taşıtlarının aksam ve parçaları

1.564

1.492

5.172

5101

Yün ve yapağı (kardesiz/taranmamış)

1.854

2.141

4.732

4102

Koyun ve kuzuların ham derileri

4.157

6.748

4.692

8548

Elektrik pilleri, bataryaları ve akümülatörlerinin döküntü ve hurdaları; kullanılmış olanlar; elektrikli aksam-parçalar

190

11.801

4.455

2619

Cüruf, moloz ve demir/çeliğin imalinden elde edilen diğer döküntüler

0

1.085

3.836

2601

Demir cevherleri ve konsantreleri

0

0

3.722

4101

Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri

1.668

3.449

3.590

7216

Demir veya alaşımsız çelikten profiller

0

390

2.779

7106

Gümüş (altın veya platin yaldızlı gümüş dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya da pudra halinde)

745

0

2.680

7202

Ferro alyajlar

0

0

2.362

7302

Demir veya çelikten demiryolu ve tramvay hattı malzemesi (ray, makas dilleri, makas göbekleri, gergi çubukları, vb.

807

517

2.346

7112

Kıymetli metallerin, kaplamalarının artık ve döküntüleri, artıkları

513

1.215

1.961

7802

Kurşun döküntü ve hurdaları

1.203

3.620

1.843

8431

Özellikle 84.25 ila 84.30 pozisyonlarındaki makina ve cihazlar ile birlikte kullanılmaya elverişli aksam ve parçalar

8.208

1.984

1.282

5703

Halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları (tufte edilmiş)

16

442

1.163

8408

Sıkıştırmayla ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlar (dizel ve yarı dizel)

3

145

1.155

7402

Rafine edilmemiş bakır; elektrolitik rafine için bakır anotları

0

0

1.132

8515

Elektrik, lazer, ışık,ışın, ultrasonik vb yollarla lehim-kaynak makina ve cihazları; metal püskürtme makina ve cihazları

1

36

1.067

302

Balıklar (taze veya soğutulmuş)

784

1.324

1.032

Kaynak: ITC Trade Map

 

 

 

 

 

İthalatında Başlıca Ürünler

 

Libya’nın 2014 yılında ithal ettiği başlıca ürünler; rafine petrol ürünleri, otomobil, buğday, uçak yedek parçaları, kablo, ilaç, mücevher, canlı koyun, seramik karolar, motorlu taşıtların aksam ve parçaları ve çimentodur.

 

 

 

 

 

 

Tablo 3. İthal Ettiği Başlıca Ürünler (1 000 Dolar)

GTİP

ÜRÜNLER

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM İTHALAT

19.729.994

24.396.699

16.407.733

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

3.072.990

3.238.413

2.322.771

8703

Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar

1.233.122

1.131.156

608.220

1001

Buğday ve mahlut

466.849

561.765

434.157

9403

Diğer mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları

339.747

371.078

282.098

8411

Turbojetler, turbopropellerler ve diğer gaz türbinleri

141.996

655.173

256.776

8544

İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; tek tek kaplanmış liflerden oluşan fiber optik kablolar

313.906

350.412

245.854

3004

Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

389.041

374.298

221.242

7113

Mücevherci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden)

170.358

217.500

209.953

104

Canlı koyun ve keçiler

107.044

175.554

204.604

6908

Cilalı veya sırlı seramikten döşeme veya kaplama karoları ve kaldırım taşları; cilalı veya sırlı mozaik küpler vb.

240.807

329.295

201.197

8708

Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

227.182

251.525

200.188

2523

Çimento

235.207

334.956

198.055

402

Süt, krema (konsantre edilmiş, ilave şeker veya diğer tatlandırıcı madde içerenler)

223.856

164.326

194.375

2402

Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

122.980

173.308

183.112

6802

Yontulmaya veya inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan taşı hariç), mozik için küp şeklinde taşlar, granüller

144.041

233.302

170.390

2601

Demir cevherleri ve konsantreleri

120.767

262.283

169.727

8502

Elektrik enerjisi üretim (elektrojen) grupları ve rotatif elektrik konvertörleri

54.919

133.607

166.049

1005

Mısır

162.567

161.544

165.118

8704

Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

290.886

461.490

160.786

1604

Hazırlanmış/konserve edilmiş balıklar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızların hülasa ve suları

219.183

224.450

160.181

406

Peynir ve pıhtılaşmış ürünler

151.544

192.175

159.646

1003

Arpa

46.363

182.413

145.497

7214

Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar (dövülmüş, sıcak haddelenmiş, haddeleme işleminden sonra burulmuş olanIar dahil)

253.111

245.194

143.889

4011

Kauçuktan yeni dış lastikler

216.545

224.510

143.859

8528

Monitörler ve projektörler, televizyon alıcı cihazları

133.570

163.728

141.390

207

Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş)

157.802

155.565

137.650

8413

Sıvılar için pompalar (ölçü tertibatı olsun olmasın) ve sıvı elevatörleri

144.323

171.187

137.647

8481

Borular, kazanlar, tanklar, depolar ve benzeri diğer kaplar için musluklar, valfler (vanalar) ve benzeri cihazlar

118.342

153.960

130.235

5702

Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

127.799

205.554

129.685

8537

Elektrik kontrol, dağıtım tabloları, panolar, konsollar, kabinler, diğer mesnetler ve sayısal kontrol cihazları

118.015

133.506

126.987

1701

Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde)

148.860

156.264

124.824

8415

Klima cihazları (motorlu bir vantilatör ile nem ve ısıyı değiştirmeye mahsus tertibatı olanlar)

203.712

294.420

120.198

2304

Soya fasulyesi yağı üretiminden arta kalan küspe ve katı atıklar

92.855

127.628

119.656

9018

Tıpta, cerrahide, dişçilikte ve veterinerlikte kullanılan alet ve cihazlar

101.244

143.122

108.910

7308

Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelikten sac, çubuk, vb.

72.232

125.843

104.573

1905

Ekmek, pasta, kek, bisküvi ve diğer ekmekçi mamüller, hosti, boş ilaç kapsülü mühür güllacı, pirinç kağıdı vb

141.652

156.147

104.135

3002

İnsan kanı, hayvan kanı, serum, aşı, toksin vb. Ürünler

129.198

127.581

92.693

8517

Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar

59.981

113.713

92.364

1806

Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları

127.569

138.736

89.164

2202

Sular (mineral ve gazlı sular dahil) ve alkolsüz diğer içecekler (tatlandırıcılı, lezzetlendirilmiş)

86.869

89.998

87.960

Kaynak: ITC Trade Map

 

 

 

 

 

Libya petrolünün temel alıcıları İtalya, Almanya ve Fransa’dır. Bu üç ülkenin Libya’nın ihracatı içindeki payı %50 civarındadır. Libya’nın dış ticaretinde İtalya en önemli paya sahiptir.

 

Libya’nın 2014 yılı ihracatında Türkiye 13., ithalatında ise 3. sıradadır.

 

 

 

 

 

 

Tablo 4. Başlıca Ülkeler İtibarı ile İhracatı (1 000 Dolar)

Sıra

Ülkeler

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM

58.205.867

42.169.673

20.109.060

1

İtalya

16.582.501

10.746.709

6.033.708

2

Fransa

5.520.734

4.273.043

2.470.854

3

Almanya

7.045.304

6.182.660

2.290.917

4

Hollanda

1.669.853

2.072.219

1.524.635

5

İspanya

4.299.223

2.556.537

1.163.059

6

İsviçre

1.418.142

1.436.957

1.152.371

7

Yunanistan

2.173.302

1.529.976

901.076

8

Avusturya

816.268

618.455

814.909

9

G. Kore

751.939

479.593

742.888

10

Çin

6.375.902

2.038.928

726.370

11

İngiltere

2.707.679

1.928.739

526.573

12

İrlanda

211.319

218.286

490.114

13

Türkiye

416.158

303.957

248.864

14

ABD

2.493.043

2.558.215

224.801

15

Bulgaristan

2

6.503

90.382

Kaynak: ITC Trade Map

 

 

 

 

 

 

Tablo 5. Başlıca Ülkeler İtibarı ile İthalatı (1 000 Dolar)

Sıra

Ülkeler

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM İTHALAT

19.729.994

24.396.699

16.407.733

1

İtalya

3.059.889

3.782.520

2.932.242

2

Çin

2.384.239

2.834.679

2.157.639

3

Türkiye

2.140.071

2.753.096

2.060.006

4

Mısır

1.439.304

1.277.117

990.328

5

G. Kore

1.076.690

1.061.587

893.844

6

İspanya

488.217

614.648

748.902

7

Almanya

914.461

1.389.957

737.965

8

ABD

549.022

864.518

531.856

9

Brezilya

423.173

501.481

392.217

10

Fransa

694.343

1.063.804

346.478

11

Hollanda

513.546

618.888

328.061

12

Yunanistan

1.008.617

990.498

295.072

13

Malta

256.446

315.916

277.656

14

İngiltere

298.124

421.056

272.726

15

Romanya

138.622

324.856

263.455

Kaynak: ITC Trade Map

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE – LİBYA TİCARETİ

 

Genel Durum

 

Libya, Bakanlığımız tarafından 2014-2015 dönemi için Hedef Ülkelerden birisi olarak belirlenmiştir.
 

Türkiye, Libya’dan çok miktarda petrol ithal ettiği 2000-2006 döneminde Libya ile ticareti sürekli olarak açık vermiştir. 2007 yılından sonra Türkiye’nin Libya yerine petrol ithalatını diğer ülkelere kaydırması ve yine bu dönemde müteahhitlerimizin her yıl artan sayıda Libya’da projeler üstlenmeleri ihracatımıza olumlu yansımış ve ülkemiz Libya ile ticaretinde dış ticaret fazlası vermeye başlamıştır. Ancak ülkede yaşanan iç savaş nedeniyle 2011 yılında düşen dış ticaretimiz sonraki yıllarda yeniden yükseliş trendine girmiştir.

 

 

 

 

 

 

Tablo 6. Türkiye-Libya Dış Ticaret Değerleri (Milyon Dolar)

YILLAR

İHRACAT

İTHALAT

HACİM

DENGE

2000

96

786

882

-690

2001

67

848

915

-780

2002

163

754

917

-591

2003

255

1.073

1.327

-818

2004

337

1.514

1.851

-1.177

2005

384

1.989

2.373

-1.605

2006

489

2.297

2.787

-1.808

2007

643

400

1.043

243

2008

1.074

336

1.411

738

2009

1.798

403

2.201

1.395

2010

1.935

426

2.360

1.509

2011

748

140

887

608

2012

2.140

416

2.556

1.724

2013

2.753

304

3.057

2.449

2014

2.060

249

2.309

1.811

2014 (Ocak-Eylül)

1.612

188

1.801

1.424

2015 (Ocak-Eylül)

1.107

171

1.278

936

Kaynak: Tüik

 

 

 

 

 

İhracat

 

2011 yılında ülkede yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle, Türkiye’nin Libya’ya ihracatı 747 milyon ABD Dolara gerilemiştir. 2012-2013 yıllarında Libya’daki rejim değişikliğinin ardından ekonominin kısmen toparlanmaya başlaması, Türkiye’nin Libya’ya ihracatını da olumlu yönde etkilemiştir. 2014 yılında ise 2,0 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, Libya’ya dış ticaret istatistiklerinde yer almayan 40-60 milyon dolar civarında bavul ticareti de yapıldığı bilinmektedir.

 

 

 

 

 

 

Tablo 7. Türkiye’nin Libya’ya İhracatında Başlıca Ürünler (1000 Dolar)

GTİP

Ürünler

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM İHRACAT

2 .140 .071

2 .753 .096

2 .060 .006

9403

Diğer mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları

126 .876

178 .830

143 .052

7214

Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar (dövülmüş, sıcak haddelenmiş, haddeleme işleminden sonra burulmuş olanIar dahil)

224 .026

237 .478

139 .404

7113

Mücevherci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden)

75 .012

124 .028

135 .224

5702

Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

122 .715

199 .959

122 .648

2523

Çimento

54 .539

123 .254

76 .996

3916

Plastikten monofiller, ince ve kalın çubuklar ve profiller (enine kesitinin en geniş yeri > 1mm)

28 .341

60 .004

49 .847

8544

İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; tek tek kaplanmış liflerden oluşan fiber optik kablolar

33 .874

46 .656

46 .258

7213

Demir veya alaşımsız çelikten filmaşin (sıcak haddelenmiş, kangal halinde)

54 .064

76 .045

40 .716

9401

Oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları

33 .337

48 .802

38 .773

1905

Ekmek, pasta, kek, bisküvi ve diğer ekmekçi mamüller, hosti, boş ilaç kapsülü mühür güllacı, pirinç kağıdı vb

41 .280

47 .166

37 .672

7308

Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelikten sac, çubuk, vb.

19 .835

43 .502

35 .248

8418

Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları

57 .804

49 .044

32 .032

3917

Plastikten hortumlar, borular ve bağlantı elemanları (manşon, nipel, dirsek, flanşlar, vb.)

29 .428

41 .763

29 .994

1806

Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları

34 .003

35 .910

26 .975

802

Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

26 .148

57 .106

25 .527

6802

Yontulmaya veya inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan taşı hariç), mozik için küp şeklinde taşlar, granüller

18 .479

33 .082

24 .370

3923

Plastiklerden eşya taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus malzeme, tıpa, kapak, kapsül ve diğer kapama malzemeleri

14 .838

23 .142

24 .072

8437

Tohum, hububat, kuru baklagilleri temizleme, tasnif etme ayıklama ve öğütmeye mahsus makina ve cihazlar

20 .606

21 .154

22 .135

207

Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş)

27 .829

21 .630

21 .513

8502

Elektrik enerjisi üretim (elektrojen) grupları ve rotatif elektrik konvertörleri

10 .913

13 .740

21 .115

7216

Demir veya alaşımsız çelikten profiller

10 .454

11 .389

20 .372

2402

Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

10 .446

17 .617

17 .075

8481

Borular, kazanlar, tanklar, depolar ve benzeri diğer kaplar için musluklar, valfler (vanalar) ve benzeri cihazlar

19 .047

22 .955

16 .853

7210

Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri, genişliği 600 mm veya daha fazla olanlar (kaplanmış olanlar)

17 .284

27 .846

16 .800

8703

Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (yarış rabaları dahil)

606

14 .761

16 .703

6204

Kadınlar ve kız çocuk için takım elbise, takım, ceket, blazer, elbise, etek, pantolon etek, vb.(yüzme kıyafetleri hariç)

12 .859

15 .247

15 .704

6104

Kadın ve kız çocuk için takım elbise, takım, ceket, blazer, etek, pantolon, tulum ve şort (örme)(yüzme kıyafeti hariç)

3 .731

9 .219

15 .461

1902

Makarnalar ve kuskus

7 .135

34 .583

15 .382

8474

Toprak, taş, metal cevheri vb. ayıklama, eleme, tasnif, ayırma, yıkama, kırma, öğütme, yoğurma, kalıplama vb. Makinaları

8 .965

20 .219

14 .639

7321

Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb ile bunların aksam ve parçaları

26 .630

20 .021

14 .594

8516

Elektrikli su ısıtıcıları, elektrotermik cihazlar, ortam ısıtıcıları, saç ve el kurutucuları, ütüler, rezistanlar

35 .756

26 .451

14 .348

6203

Erkekler ve erkek çocuk için takım elbise, takım, ceket, blazer, pantolon, tulum ve şort (yüzme kıyafeti hariç)

22 .928

16 .522

14 .260

8708

Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

13 .737

16 .336

14 .169

3924

Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

13 .815

15 .042

13 .835

8422

Bulaşık, şişe vb yıkama ve kurutma makinaları, şişe, kutu çuval vb doldurma, etiketleme makinaları, ambalaj vb makinalar

13 .442

17 .275

13 .396

6109

Tişörtler, fanilalar, atletler, kaşkorseler ve diğer iç giyim eşyası (örme)

8 .020

11 .900

12 .892

7604

Aluminyumdan çubuklar ve profiller

6 .769

13 .649

12 .813

303

Balıklar (dondurulmuş)

3 .971

15 .330

12 .736

4811

Kağıt, karton, selüloz vatka ve selüloz liften tabakalar

17 .011

16 .501

12 .342

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

12 .396

15 .762

12 .330

Kaynak: ITC- Trademap

 

 

 

 

 

 

İthalat

 

Libya’dan olan ithalatımızda önem arz eden ürünler ham altın, petrol yağları, hurda bakır, hurda alüminyum, organik kimyasallar ve petrol gazlarıdır.

 

 

 

 

 

 

Tablo 8. Türkiye’nin Libya’dan İthalatında Başlıca Ürünler (1000 Dolar)

GTİP

Ürünler

 

2012

 

2013

 

2014

 

TOPLAM İTHALAT

416 .158

303 .957

248 .864

7108

Altın (platin kaplamalı altın dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya da pudra halinde)

50 .103

39 .354

88 .760

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

218 .375

139 .159

60 .343

7404

Bakır döküntü ve hurdaları

730

904

17 .633

2905

Asiklik alkoller ve bunların halojenlenmiş, sülfolanmış, nitrolanmış veya nitrozalanmış türevleri

268

18 .492

17 .209

7602

Aluminyum döküntü ve hurdaları

35

2 .036

16 .607

2711

Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

72 .676

47 .323

9 .450

301

Canlı balıklar

1 .957

4 .123

7 .192

3102

Azotlu mineral veya kimyasal gübreler

0

27 .759

7 .074

7601

İşlenmemiş aluminyum

494

3 .099

6 .915

4101

Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri

1 .224

2 .289

3 .281

7106

Gümüş (altın veya platin yaldızlı gümüş dahil) (işlenmemiş veya yarı işlenmiş ya da pudra halinde)

745

0

2 .680

7403

Rafine edilmiş bakır ve bakır alaşımları (ham)

990

98

2 .461

7203

Demir cevherinin doğrudan indirgenmesi ile elde edilen demirli ürünler (parça, pellet) (demir oranı >= %99.94)

61 .644

11 .789

2 .355

4102

Koyun ve kuzuların ham derileri

2 .184

4 .179

2 .342

2503

Her nevi kükürt (süblime, presipite ve kolloidal kükürt hariç)

0

691

1 .394

7204

Dökme demirin, demirin veya çeliğin döküntü ve hurdaları veya bunların eritilmesi ile elde dilmiş külçeler

0

0

993

5101

Yün ve yapağı (kardesiz/taranmamış)

550

734

614

4103

Diğer ham post ve deriler

354

352

313

3915

Plastikten döküntü, kalıntı ve hurdalar

0

0

150

8479

kendine özgü bir fonksiyonu olan diğer makinalar ve mekanik cihazlar

0

0

133

7113

Mücevherci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden)

56

519

104

7606

Aluminyum saclar, levhalar, şeritler (kalınlığı 0,2 mm. yi geçenler)

0

1

80

9619

Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri hijyenik eşya

0

0

73

8708

Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

0

0

66

2202

Sular (mineral ve gazlı sular dahil) ve alkolsüz diğer içecekler (tatlandırıcılı, lezzetlendirilmiş)

8

21

53

7801

İşlenmemiş kurşun

207

289

50

2009

Meyve ve sebze suları (fermente edilmemiş, alkol katılmamış)

0

0

46

3919

Plastikten kendinden yapışkan levha, plaka, bandlar, şerit, film, folye ve diğer yassı şekiller

0

0

43

3921

Plastikten diğer plakalar, levhalar, yapraklar, filmler, folyeler ve şeritler

0

0

41

804

Hurma, incir, ananas, avokado ve guava armudu, mango ve mangost (taze/kurutulmuş)

0

0

22

302

Balıklar (taze veya soğutulmuş)

68

52

20

3917

Plastikten hortumlar, borular ve bağlantı elemanları (manşon, nipel, dirsek, flanşlar, vb.)

4

4

18

4106

Diğer hayvanların dabaklanmış veya crust (ara kurutmalı) post ve derileri

64

0

13

6908

Cilalı veya sırlı seramikten döşeme veya kaplama karoları ve kaldırım taşları; cilalı veya sırlı mozaik küpler vb.

0

0

11

4010

Vulkanize kauçuktan taşıyıcı kolanlar ve transmisyon kolanları

0

0

10

4901

Kitaplar, broşürler, risaleler ve benzeri matbuat

0

6

7

5602

Keçeler (emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş olsun olmasın)

0

0

7

2853

Diğer anorganik bileşikler; sıvı hava; sıkıştırılmış hava; amalgamlar (kıymetli metallerin amalgamları hariç)

0

0

6

8453

Post, deri ve köselelerin hazırlanması, dabaklanması veya işlenmesi, ayakkabı imaline-tamirine mahsus makina ve cihazlar

3

0

4

Kaynak: ITC- Trademap

 

 

 

 

 

 

Tablo 9. Anlaşma ve Protokoller

Anlaşma Adı

İmza Tarihi

İktisadi İşbirliği ve Ticaret Anlaşması

05.01.1975

Kültür ve Tanıtma Anlaşması

05.01.1975

Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması

05.01.1975

İşgücü Anlaşması

05.01.1975

Denizcilik ve Deniz Nakliyatı Alanlarında İşbirliği Anlaşması

30.05.1975

İkili Hava Ulaştırması Anlaşması

11.08.1975

Ticari ve Mali İşbirliği Anlaşması

02.05.1978

İktisadi, Sınai ve Zirai İşbirliği Protokolü

27.06.1981

Ticari İşbirliği Protokolü

27.06.1981

13 Eylül 1984 Tarihli Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma

09.08.1985

Ticaret Anlaşması/Olağanüstü KEK Toplantısı Protokolü

06.10.1996

Konsolosluk Sözleşmesi

12.04.2006

20. Dönem KEK Toplantısı Protokolü

31.01.2007

21. Dönem KEK 1. Toplantısı Protokolü

23.07.2009

Vizenin Karşılıklı Olarak Kaldırılmasına Dair Mutabakat Zaptı

25.11.2009

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

25.11.2009

Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı - Anlaşmalar Genel Müdürlüğü

 

 

 

 

 

 

Ticarette Karşılaşılan Sorunlar

 

Teminat Mektupları

 

Türkiye-Libya arasında geçmiş dönem müteahhit alacakları ile Libya Bankalarının Türkiye’den talep ettiği teminat mektubu ödemeleri ile ilgili sorunlar 12–14 Aralık 2006 tarihinde Libya’da yapılan Ortak Uzlaşma Komitesi toplantısında ele alınmış, ancak bu toplantılardan çözüme yönelik bir netice alınamamıştır.

 

Libya Bankalarının söz konusu döneme ait teminat mektuplarını tahsil etme girişimleri Türk firmalarının yerel mahkemelerden aldıkları tedbir kararları nedeniyle sonuçsuz kalmıştır. Buna bağlı olarak, Libya Makamları Türk Bankalarının verdiği teminat mektuplarını kabul etmemekte, bu nedenle Türk firmaları teminat mektubu temin etmek için yabancı bankalara yüksek oranlarda komisyon ödemek zorunda kalmakta, bu durum da katıldıkları ihalelerde firmalarımızın rekabet güçlerini önemli ölçüde azaltmaktadır. Bu sorunun önemli bir nedeninin kendi iç mevzuatımızdan kaynaklandığı bilinmekte olup, Türk Bankalarının verdiği teminat mektuplarına yerel mahkemelerce tedbir konulmasını önleme yolunda bir mevzuat değişikliği yapılmasının yerinde olacağı düşünülmektedir.

 

 

İşçi Sorunları

 

Libya’da iş yapan firmaların asgari % 50 oranında Libyalı işçi çalıştırma zorunluluğu da firmalarımızda sıkıntı yaratmaktadır. Bu oranın önümüzdeki dönemde yabancı işçiler aleyhine değişmesi beklenmektedir. Özellikle Libyalı nitelikli işçi bulma konusunda çeşitli sıkıntılar yaşanmaktadır.

 

Ayrıca, Libya’da ofisi bulunan firmaların müdür yardımcılarının Libyalı olması ile ilgili 223 sayılı Karar firmalarımızı zorlayan başka bir hususu oluşturmaktadır.

 

Bunun dışında, çalışma vizesinin çıkartılması (blok vize) aşamasında meslek grubu sınırlaması nedeniyle, Çalışma Bakanlığı onayı ve sonrasındaki işlemler oldukça uzun sürmektedir. Öte yandan, daha önce 1 yıl olan blok vize kullanım süresinin 3 aya düşürülmesi uzun dönemli projeler üstlenen Türk müteahhitleri için sorun oluşturmaktadır.

 

 

Lojistik

 

Türk şirketlerine ait bazı gemiler Libya limanlarında çeşitli sıkıntılarla karşılaşmakta, bu sorunların çözümüne yönelik adli süreç uzun sürdüğünden gerek gemi mürettebatı gerek gemi sahibi şirket maddi ve manevi zararlara maruz kalabilmektedir.

 

 

Diğer Sorunlar

 

Libya’ya ihracat gerçekleştiren firmalar aşağıdaki hususların ihracatımızı olumsuz etkilediğini belirtmektedir:

  • İhracatla ilgili belgeler büyükelçilik veya konsolosluk onayına tabidir ve evrak başına 50-60 dolar istenmektedir.
  • Gümrük mevzuatında “Prohibited and Restricted Imports” başlığı altında önemli maddelerin ithalatı yasaklı veya kısıtlıdır.
  • HIB (Housing and Infrastructure Board) ve ODAC (Organization for the Development of Administration Center) başta olmak üzere birçok projede yerli üretimden malzeme kullanılması şart koşulmaktadır.

 

 

Müteahhitlik Alacakları ile İlgili Sorunlar

 

Geçmiş yıllarda Libya’da iş alan Türk müteahhitlerinin işlerinin yarım kalması nedeniyle Türk Bankalarınca müteahhitlerimiz lehine Libya Bankalarına yönelik olarak verilen kontrgaranti mektuplarına ilişkin sorunlar bugüne kadar gelmiştir.

 

Firmalarımıza hak edişlerin ödenmemesi, güvenliğin henüz istenilen düzeyde sağlanamaması ve Libya makamlarınca zarar-ziyanların tespiti konusunda henüz bir yol haritasının belirlenememesi nedeniyle işlere yeniden başlanılamamaktadır. Aynı şekilde, istisnalar hariç Libyalı firmalar ile diğer yabancı firmalar da işe başlayamamıştır.

 

 

 

 

 

LİBYA’NIN GAZİANTEP İLE TİCARETİ

 

Tablo 9. Gaziantep’in Libya’ya ihracatı (ABD $) (2014)

LİBYA

Toplam NET KG

Toplam FOB USD

TOPLAM

102.051.257,82

191.586.339,26

AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ

2.079.010,62

3.414.217,14

DEMİR. DEMİR DIŞI MET. ADİ MET.

773.353,82

2.004.283,51

A DERİ

1.017.354,94

4.900.031,03

DİĞER YAN SANAYİ ÜRÜNLERİ

108,10

264,18

ELEKTRİK-ELEKTRONİK VE MAKİNALARI

21.189,10

110.801,48

FINDIK VE MAMULLERİ

120,00

1.866,00

HALI

30.953.481,51

112.783.501,59

HUBUBAT BAKLİYAT VE YAĞLI TOHUMLAR

11.090.176,74

35.409.552,05

İKLİMLENDİRME SANAYİ

20.696,85

209.874,11

KİMYA

7.658.445,43

16.273.890,31

KONFEKSİYON

507.851,70

2.851.708,75

KURU MEYVELER VE MAMULLERİ

21.817,20

74.519,22

MADENCİLİK ÜRÜNLERİ

388.269,00

86.964,00

MAKİNE VE AKSAMLARI SEKTÖRÜ

207.227,50

1.016.403,99

MEYVE SEBZE MAMULLERİ

17.075,00

10.218,25

OTOMOTİV SANAYİ

6.659,64

9.673,41

SAVUNMA VE HAVACILIK SANAYİ

960,00

504,45

TEKSTİL

3.227.261,27

9.692.753,45

TOPRAK SANAYİ ÜRÜNLERİ

44.060.199,40

2.735.312,34

Genel Toplam

102.051.257,82

191.586.339,26

Kaynak: GAİB 2014

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Copyright 2013 GYDO

Anasayfa   |   İletişim

İncillipınar Mah. Muammer Aksoy Bulvarı Vakıflar İş Merkezi Kat:1-2-3 27090 Şehitkamil / GAZİANTEP

Tel : +90 342 231 07 01-02 Fax : +90 342 231 07 03 E-mail : info@investingaziantep.gov.tr